Werken in de wijk: zoveel meer dan zorg aan huis.
Wie denkt dat werken in de wijk simpelweg betekent dat je een route volgt op je telefoon, heeft maar een klein deel van het verhaal gezien.
Ja, de route staat tegenwoordig overzichtelijk op onze werktelefoon. Maar achter dat scherm schuilt een wereld aan kennis, observaties, rapportages en slimme technologie. Alles AVG-proof, alles binnen handbereik. En als het even niet lukt? Dan is er gelukkig altijd de ICT-helpdesk.
Toen ik ruim veertien jaar geleden begon, zag de wijkzorg er heel anders uit.
Cliënten zetten standaard koffie. Niet zomaar koffie, maar koffie met een flinke laag opgeschuimde melk of een velletje dat liefdevol boven op de mok dreef. Gastvrijheid stond hoog in het vaandel. En eerlijk is eerlijk: juist door al die goedbedoelde kopjes koffie heb ik uiteindelijk koffie leren drinken.
Maar het waren niet alleen de kopjes koffie die ik meekreeg.
Ik kwam bij mensen met soms wel drie keer zoveel levenservaring als ik. Tijdens de zorg werden herinneringen opgehaald, levenslessen gedeeld en praktische tips uitgewisseld. Van het braden van een rollade tot het op tijd vervangen van autobanden. Er bestaan boekjes met “Oma weet raad”, maar ik zou inmiddels zelf een aardig boek kunnen vullen.
De wijk heeft ook iets kneuterigs gehouden.
Ik herinner me adressen waar onze blauwe handschoenen na gebruik boven de kachel werden gehangen om te drogen. Huizen waar je in de winter standaard een flesje water meenam, omdat de leidingen regelmatig bevroren waren. Dan werd creativiteit ineens onderdeel van goede zorg.
Toch is het vak enorm veranderd.
Waar vroeger allerlei extra klusjes vanzelfsprekend waren, richten we ons tegenwoordig op de zorg waarvoor we zijn opgeleid. Alles wat we doen, moet verantwoord kunnen worden richting de zorgverzekeraar. Dat vraagt keuzes. Het netwerk van de cliënt speelt daarin een steeds grotere rol.
Tegelijkertijd zijn de hulpmiddelen enorm vooruitgegaan.
Sprekende medicijndispensers, elektrische hulpmiddelen voor steunkousen, moderne kathetersystemen, wondmaterialen die voortdurend verbeteren en zelfs spraakgestuurd rapporteren. Alles met één doel: cliënten zo zelfstandig mogelijk laten functioneren.
Zelfredzaamheid is misschien wel hét sleutelwoord van de afgelopen jaren.
En intussen blijft één onderdeel onveranderd belangrijk: observeren.
Wanneer wij aanbellen, stappen we niet alleen een huis binnen. We kijken met een professionele blik. Hoe loopt iemand? Hoe ziet iemand eruit? Is er iets veranderd ten opzichte van gisteren? Hoe is de sfeer? In enkele seconden maken we een complete inschatting van de situatie. Daarna leggen we onze observaties vast, zodat de volgende collega precies weet wat hij of zij kan verwachten.
Dat is misschien wel de grootste kracht van wijkzorg.
Je bent nooit alleen bezig met een wond verzorgen, medicijnen geven of helpen bij het douchen. Je bent ook degene die veranderingen opmerkt, veiligheid bewaakt, zelfstandigheid stimuleert en vaak het eerste aanspreekpunt is.
Werken in de wijk is dus veel meer dan een route rijden.
Het is techniek combineren met mensenkennis. Zelfstandig werken, maar nooit alleen. Iedere voordeur opent weer een nieuw verhaal. En juist dat maakt dit vak, ondanks alle veranderingen, nog elke dag even bijzonder.
Deze blog is geschreven door Nelleke Schaap, verpleegkundige in team Ridderkerk.
Wil jij ook een betekenisvolle baan in de zorg? Kijk op www.werkenbijrstzorg.nl voor onze vacatures.